به گزارش پایگاه خبری مرجع اخبار، نشست خبری ستاد علوم و فناوریهای شناختی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری با موضوع دستاوردهای سالی که گذشت و برنامههای پیشروی ستاد، صبح روز یکشنبه، ۱۴ دی ماه سال جاری با حضور عطاالله پورعباسی دبیر ستاد علوم و فناوریهای شناختی در سالن کنفرانس معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری برگزار شد و زمان مهدیزاده کارشنارس ارتباط با رسانه معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری مدیریت نشست خبری را بر عهده داشت.
در ابتدای نشست، عطاالله پورعباسی به تشریح تاریخچه ستاد علوم و فناوریهای شناختی پرداخت و گفت: در سال ۱۳۹۰، شورای عالی انقلاب فرهنگی سند توسعه علوم و فناوریهای شناختی را تصویب کرد که این سند بتواند نقشه راه جامعی برای توسعه علوم شناختی و همچمنین، فناوریهای شناختی و عصب شناختی در کشور باشد. در ادامه، برای راهبری این جریان، یک ستادی پیشبینی شد که این ستاد، ستاد علوم و فناوریهای شناختی نام گرفت و از همان زمان، به مدیریت و ریاست معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری تشکیل شد به صورتی که بتواند مسئولیت برنامهریزیها و تدوین نقشه راه را عهدهدار باشد.
او اهداف و ماموریتهای کلان ستاد علوم و فناوریهای شناختی را اینگونه برشمرد: در سند توسعه علوم و فناوریهای شناختی، ۴ هدف و ماموریت کلان در حوزه علوم شناختی برای ستاد علوم و فناوریهای شناختی تعریف شد که به ترتیب زیر است:
۱-تحقق مرجعیت علمی و به ویژه اهتمام گفتمان تطبیقی در علوم شناختی و هر آنچه که تطبیق دانش علوم شناختی نمونههای بزرگ و مهم دینی و اسلامی کشور دارد.
۲-استقلال فناورانه در حوزه فناوری شناختی به صورتی که بتوان کشور را از فناوریهای عصب شناختی در حوزههای مختلف از جمله درمان و حوزههای مختلف فناوری بینیاز کرد.
۳-بومیسازی نتایج پژوهشها که یک زمینه مهم است و به تجاریسازی دانشهای بومی فناوری علوم شناختی در کشور ارتباط پیدا میکند.
۴-کمک به رفع کاستیها و مدیریت اختلالات شناختی به ویژه در کودک و نوجوانان و سالمندان؛ همانطور که میدانید اختلالات شناختی بسیار اهمیت دارند و متاسفانه، بار زیادی هم به کشور تحمیل میکنند.
وی مهمترین نیاز زیست بوم را تربیت نیروی انسانی متخصص حوزه علوم شناختی در تناسب با سرانه کشور دانست و عنوان کرد: ستاد علوم و فناوریهای شناختی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری در ۱۵ سال گذشته توانسته زیست بوم گستردهای را در حوزه علوم شناختی ایجاد کند به طوری که حدود ۹ هزار پژوهشگر در این حوزه فعالیت میکنند؛ بخشی از پژوهشگران از حوزههایی همچون روانشناسی و فنی مهندسی وارد این عرصه شدهاند. البته اگر به نسبت سرانه کشور حساب کنیم، این عدد همچنان کم است و هنوز نیاز به تربیت نیروی انسانی متخصص در این حوزه احساس میشود. خدا را شکر، دانشگاهها در این زمینه عملکرد خوبی دارند و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری هم تا اینجا حمایتهای خوبی انجام داده است که شامل تاسیس رشته و تجهیز و توسعه زیرساختها میشود.
این مدیر راجع به تعداد فعالان حوزه علوم شناختی اظهار داشت: از مولفههای اصلی این زیست بوم، شرکتهای دانشبنیان هستند که حدود ۱۶۰ شرکت در این حوزه فعال هستند و اطلاعات آنها در بانک اطلاعاتی ستاد ثبت شده است هرچند ممکن است تعداد آنها بیش از اینها باشد. از این تعداد، حدود ۷۰ شرکت دانشبنیان هستند که مسیر دانشبنیان را طی کردهاند و در حال تولید محصولات دانشبنیان هستند. مجموع نیروی انسانی که در این حوزه فعال هستند، قریب به هزار نفر هستند که به نظر میآید برای کشوری به وسعت ایران و نیازهایی که دارد، بسیار اندک است و باید برای گسترش نیروی انسانی در حوزه علوم شناختی تلاش کرد. معمولا تعداد فناوران و نیروهای پشتیبان فناوری در زیست بومهای فناوری، حدود ۴ برابر پژوهشگران آن حوزه است بدین معنی که به ازای ۹ هزار پژوهشگر علوم شناختی باید سی هزار فناوران و نیروی پشتیبانی فناوران داشت که عدد گفته شده به نسبت این محاسبه بسیار اندک است بنابراین باید این بخش از زیست بوم را با آموزشهای حرفهای، مهارتی و ترویج حوزه علوم شناختی توسعه داد و این مرحله در حال طی شدن است.
پورعباسی درباره زیرساختهای ساخته شده در حوزه علوم شناختی در طول ۱۵ سال گذشته بیان کرد: بحث دیگر زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری است که در طول این سالها در حوزه علوم شناختی شکل گرفته و مهمترین آنها، آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز است که زمانی که تشکیل شد، در خاورمیانه، اتفاقی بینظیر بود و همچنان، یکی از بزرگترین زیرساختهای سختافزاری در منطقه خاورمیانه است. در این دوره، حدود ۲ هزار پژوهشگر از امکانات این آزمایشگاه استفاده کردهاند که اقدامی ارزشمند است و بناست با ارتقا تجهیزات، این زیرساخت توسعه یابد. زیرساخت دیگری که در حال طراحی است و علاوه بر علوم شناختی، در حوزههای دیگر هم کاربرد دارد، آزمایشگاه ملی نخستین سانان است که زیرساختی غنی است و میتواند زمینه توسعه فعالیتهای علوم شناختی را به خوبی فراهم کند. نخستین سانان که در اصطلاحات عامیانه، حیوانات آزمایشگاهی بزرگ مثل میونها نامیده میشوند و نمونه آزمایشگاهی مهمی برای مطالعات علوم شناختی هستند و آزمایشگاههایی به صورت پراکنده وجود دارد که روی آنها آزمایش انجام میدهند و تفاوت این مجموعه با دیگر مجموعهها این است که قرار است ۵۰۰ حیوان بزرگ را در یک مجموعه گرد هم آورد. این مجموعه، ۸۰ درصد پیشرفت داشته و در حال تجهیز شدن است. این آزمایشگاه طبق پیشبینیها، تا پایان سال ۱۴۰۵ با مشارکت پژوهشکده رویان آماده بهرهبرداری خواهد بود. همچنین، پایگاه ملی دادههای شناختی در مرحله تجهیز سختافزاری است و بانک زیستی بافت مغز با عبور از مسائل حقوقی، وارد فاز اجرایی شده است و تا پایان سال ۱۴۰۷، وارد فاز بهرهبرداری خواهد شد.
این پزشک راجع به تاسیس و تجهیز آزمایشگاههای علوم شناختی در دانشگاهها و استانها عنوان کرد: حدود ۱۷۰ آزمایشگاه در دانشگاهها و استانها با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری تجهیز شده است که حدود ۷۰ آزمایشگاه استانی و حدود ۱۰۰ آزمایشگاه دانشگاهی محسوب میشوند.
این رفتارشناس، ایران را در زمره برترین کشورها در حوزه تولید پژوهش علمی در عرصه علوم شناختی دستهبندی کرد و گفت: ایران در همه حوزههای علوم شناختی جزو ۲۰ کشور اول جهان است به علت حجم مستندات و تولیدات علمی که دارد و در منطقه هم تا سال ۲۰۲۵، رتبه نخست خاورمیانه را در اختیار داشتیم و امیدوار هستیم که در سال پیش رو، بتوانیم این رتبه را پس بگیریم.
این متخصص علوم اعصاب در سخنان پایانی، فراموشی را از مهمترین مسائل مبتلابه کشور در سالهای آینده برشمرد و گفت: سن ابتلا به فراموشی در کشور قابل توجه است و سن شروع آن، به حدود ۴۵ سالگی میرسد در صورتی که در کشورهای اطراف، سن فراموشی در حدود ۶۰ سالگی است بنابراین این قضیه یک همت ملی میطلبد که بتوان از این مسئله پیشگیری کرد.
دیدگاهتان را بنویسید